Her ortamda okuyan insan

KÜLTÜR: Her ortamda okuyan insan

Dünyaca ünlü fotoğrafçı Steve McCurry’nin 30 ülkeden okuyan insan fotoğrafları yeni bir kitapta toplandı. Bu fotoğraflar kitabın gücünü bir kez daha gösteriyor.

Chiang Mai, Tayland, 2010
Chiang Mai, Tayland, 2010

Steve McCurry: Okumak adıyla yayımlanan ve dünyanın birçok ülkesinden okuyan insan fotoğrafları içeren kitabın önsözünü yazan Paul Theroux, “Okurlar ne yalnızdır ne de sıkılırlar; çünkü okumak aydınlatan bir sığınaktır” diyor. Theroux okuyan insanın yüzünde her zaman bir aydınlık görülebileceğini söylüyor.

Myanmar, 1994
Myanmar, 1994

Gerçekten de bu aydınlığın ister İtalya’da bir müzedeki kadının ister Kabil’deki bir sokak satıcısının kitaba eğdiği başına yansıdığını her fotoğrafta görüyorsunuz.

Roma, İtalya, 1984
Roma, İtalya, 1984

40 yıldır fotoğraf çeken Magnum fotoğrafçısı McCurry bu süre içinde kitap okuyan insanların fotoğraflarını da çekti. McCurry bir Macar fotoğrafçıdan esinlenmişti.

Mumbai, Hindistan, 1996
Mumbai, Hindistan, 1996

“Efsanevi fotoğrafçı André Kertész’i 30’lu yaşlarımda New York’a taşındıktan sonra tanıdım” diyor McCurry kitabında. “Onun en ilginç çalışmaları arasında okuyan insan fotoğraflarıdır. 50 yıllık bir süreçte çekilmiş ve 1971 basımı Okumak Üzerine adlı bir kitapta yayınlanan fotoğraflar bunlar.” McCurry yeni kitabının “Kertész’in yeteneğine, etkisine ve zekasına hürmeti” olarak tanımlıyor.

Umbria, İtalya, 2012
Umbria, İtalya, 2012

McCurry bu fotoğrafları çekerken okuyan bu insanlar kitaplarına dalmış, çekimden haberleri bile olmamıştı. Ünlü İsviçreli şair, romancı ve ressam Hermann Hesse 1920’de yazdığı “Kitap Okuma Üzerine” başlıklı makalesinde şöyle tarif ediyordu okuma anını:

Kuveyt, 1993
Kuveyt, 1993

“Hayal gücümüz ve bağlantı kurma becerimiz doruğa ulaştığı saatte artık kağıt üzerindeki basılı şeyi okumuyor, okuduklarımızdan bize ulaşan ilhamlar ve dürtüler ırmağında yüzüyoruzdur.”
Brain Pickings bloğunda Maria Popova ise kitabın ve okumanın farklı kişiler için anlamını anlatıyor:

Keşmir, 1998
Keşmir, 1998

Franz Kafka: içimizdeki buz denizini parçalayan balta
Carl Sagan: insanların büyü yeteneğinin kanıtı
James Baldwin: kaderimizi değiştirmenin yolu
Neil Gaiman: en derin insani gerçeklerin aracı
Polonyalı Nobel ödüllü şair Wislawa Szymborska: özgürlüğün ulaşacağı en üst boyut
Galileo: insan üstü güce sahip olmanın yolu

Sri Lanka, 1995
Sri Lanka, 1995

Hermann Hesse Kitabın Büyüsü başlıklı denemesinde şöyle diyordu:
“İnsanın doğadan hediye olarak almadan kendi beyniyle yarattığı birçok dünya arasında kitapların dünyası en yücesidir. Sözcükler olmadan, kitaplar yazılmadan tarih de olmaz insanlık kavramı da. İnsan küçük bir alana, bir eve ya da bir odaya insan ruhunun tarihini sığdırıp onu kendine mal etmek istiyorsa bunu ancak kitaplar yoluyla yapabilir.”

Suri Aşireti, Omo Vadisi, Etiyopya, 2013
Suri Aşireti, Omo Vadisi, Etiyopya, 2013

McCurry’nin kitabına önsöz yazan Theroux kitabın büyüsünü şu sözlerle ifade ediyor:
“Kurgu roman okumanın en büyük cazibelerinden biri okurun kitaptaki karakterlerin iç dünyasını kendi aile üyeleri ve arkadaşlarınınkinden çok daha iyi tanımasıdır. Okumanın yoğunluğu okumayan bir insana anlatılamaz; kurmaca karakterlerin insana gerçek gelmesi, örnek, trajik, komik ve erişilebilir olması bundandır… İyi kitaplar insanı büyüler, onu bazen örnek dünyalara, bazen de Orwell’in 1984’ü gibi distopyaya götürür.”

Real Gabinete Português de Leitura, Rio de Janeiro, Brezilya, 2014
Real Gabinete Português de Leitura, Rio de Janeiro, Brezilya, 2014

Theroux’a göre McCurry’nin fotoğrafları “bu yazılanların görsel kanıtıdır. Okurun kendinden geçmiş hali, aydınlanmış bakışları, yalnızlık kavramı, rahat duruş ve zevki keşfetme duygusu”.

Kabil, Afganistan, 2002
Kabil, Afganistan, 2002

Bu fotoğraflar ayrıca dünyanın her yerinde birçok insanın kitabı akıllı telefona tercih ettiğini hatırlatıyor. Daha 1930’da, “Kitabın gelecekte ortadan kalkmasından korkmamalıyız. Tersine, başka icatlarla eğlence ve eğitim ihtiyacı daha çok karşılandığında kitap daha fazla itibar ve otorite kazanacak. Kitap ve yazının ölümsüz bir işlevi olduğu kabul edilecek” diyordu Hesse.

MKS Çelik, Sırbistan, Yugoslavya, 1989
MKS Çelik, Sırbistan, Yugoslavya, 1989

“İnsanlığın bir tarihinin olması ve kendi bilincinde olmaya devam etmesi ancak bu yolla mümkündür.”

Kuveyt 1991
Kuveyt 1991
Tokyo, Japonya, 2008
Tokyo, Japonya, 2008

Kaynak: BBC Türkçe

Sadece paylaşmak için...Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*